Mtoto hujifunza maisha kwanza kupitia mfano wa wazazi wake

Katika safari ya malezi, wazazi wengi hutamani kuona watoto wao wakikua wakiwa na heshima, uaminifu, uwajibikaji na kumcha Mungu. Wengi hujitahidi kuwafundisha watoto wao maneno mazuri, kuwapa ushauri na kuwaelekeza katika njia sahihi.

Lakini kuna jambo moja muhimu ambalo kila mzazi anapaswa kulikumbuka:

Mtoto hujifunza zaidi kupitia kile anachokiona kuliko kile anachoambiwa.

Kabla mtoto hajaanza kusoma vitabu vya shule, tayari ameanza kusoma kitabu kingine muhimu zaidi — maisha ya wazazi wake.

Hii ndiyo sababu katika mfululizo wa kipindi cha “MTOTO NI MALEZI”, kipindi cha nne kinabeba ujumbe:

MZAZI NI KITABU CHA KWANZA CHA MTOTO

Kwa sababu maisha ya mzazi ni somo linaloendelea kila siku mbele ya macho ya mtoto.

Mtoto hujifunza kwa kuona

Watoto wana uwezo mkubwa wa kuiga. Mara nyingi hawafuati tu maneno wanayoambiwa, bali hufuata mwenendo wanaouona katika mazingira yao.

Mtoto anayemwona mzazi wake akizungumza kwa heshima hujifunza heshima.

Mtoto anayemwona mzazi wake akisema ukweli hujifunza uaminifu.

Mtoto anayemwona mzazi wake akiomba msamaha anapokosea hujifunza unyenyekevu.

Mtoto anayemwona mzazi wake akimtegemea Mungu hujifunza umuhimu wa imani.

Lakini pia mtoto anaweza kujifunza tabia zisizofaa kupitia mfano anaouona nyumbani.

Maneno makali, hasira zisizodhibitiwa, kutowajibika au kutowaheshimu wengine vinaweza kuwa masomo ambayo mtoto anayapokea bila hata kufundishwa moja kwa moja.

Ndiyo maana mzazi anapaswa kutambua kwamba kila siku anafundisha mtoto wake, hata pale ambapo hasemi chochote.

Haiwezekani kumfundisha mtoto jambo ambalo hatulionyeshi

Moja ya changamoto kubwa katika malezi ni pale mzazi anapotaka mtoto awe na tabia ambayo yeye mwenyewe haionyeshi.

Tunataka mtoto awe na heshima, lakini mtoto anatakiwa kwanza kuona heshima ikionyeshwa nyumbani.

Tunataka mtoto awe mvumilivu, lakini anahitaji kuona wazazi wakikabiliana na changamoto kwa uvumilivu.

Tunataka mtoto awe mkweli, lakini anahitaji kuona ukweli ukipewa nafasi katika familia.

Malezi hayajengwi kwa maagizo pekee.

Malezi hujengwa kwa maisha yanayoonekana.

Mzazi hahitaji kuwa mkamilifu ili awe mfano mzuri. Kila mzazi ana changamoto na maeneo ya kujifunza. Lakini mtoto anahitaji kuona mzazi anayejitahidi, anayekubali makosa yake na anayekuwa tayari kubadilika.

Mtoto anapomwona mzazi wake akiomba msamaha, hajifunzi udhaifu.

Anajifunza unyenyekevu.

Nyumba ndiyo shule ya kwanza ya mtoto

Kabla mtoto hajafika shuleni, tayari ameshaanza kupata masomo muhimu nyumbani.

Nyumbani ndipo anapojifunza namna ya kuwasiliana.

Nyumbani ndipo anapojifunza namna ya kushughulikia matatizo.

Nyumbani ndipo anapojifunza maana ya upendo, msamaha na uwajibikaji.

Baba na mama wana nafasi ya kipekee katika kuweka msingi wa maisha ya mtoto.

Baba anapokuwa mfano wa uaminifu, heshima na uwajibikaji, anajenga somo kubwa kwa watoto wake.

Mama anapokuwa mfano wa upendo, hekima na uvumilivu, anajenga msingi ambao mtoto anaweza kuubeba maisha yake yote.

Walimu, viongozi wa kiroho na jamii wana nafasi kubwa katika malezi, lakini msingi wa kwanza huwekwa nyumbani.

Biblia inatufundisha kuwa mfano ni muhimu

Neno la Mungu linatukumbusha umuhimu wa kuwa mfano katika maisha yetu.

Katika 1 Timotheo 4:12, Biblia inasema:

“Mtu awaye yote asiudharau ujana wako; bali uwe mfano kwao waaminio, katika usemi na mwenendo, na katika upendo, na imani, na usafi.”

Ujumbe huu unatukumbusha kwamba mwenendo wetu unaweza kuwa fundisho kwa wengine.

Kwa mzazi, hii ina maana kubwa sana.

Mtoto wako anahitaji kusikia mafundisho yako, lakini pia anahitaji kuona maisha yanayoyaunga mkono mafundisho hayo.

Katika Kumbukumbu la Torati 6:6-7, Biblia inaeleza umuhimu wa wazazi kuwafundisha watoto kwa bidii katika maisha ya kila siku:

“Na maneno haya ninayokuamuru leo yatakuwa moyoni mwako; nawe uwafundishe watoto wako kwa bidii…”

Hii inaonyesha kwamba malezi ya kiroho na maadili si jambo la tukio moja, bali ni safari ya kila siku.

Changamoto za wazazi katika kizazi cha sasa

Katika dunia ya leo, watoto wanakutana na ujumbe mwingi kutoka maeneo mbalimbali.

Simu, mitandao ya kijamii, marafiki na mazingira yanayowazunguka vinaweza kuwa na ushawishi mkubwa katika maisha yao.

Lakini pamoja na mabadiliko haya yote, nafasi ya mzazi bado ni ya msingi.

Mtoto hahitaji tu mzazi anayempa mahitaji ya kimwili.

Anahitaji mzazi anayemsikiliza.

Anahitaji mzazi anayemwelekeza.

Anahitaji mzazi anayekuwa sehemu ya maisha yake.

Teknolojia inaweza kusaidia katika mambo mengi, lakini haiwezi kuchukua nafasi ya uwepo, upendo na mfano wa mzazi.

Jiulize: Mtoto wangu akiniiga atakuwa mtu wa aina gani?

Hili ni swali muhimu kwa kila mzazi.

Kama mtoto wako angefuata maisha yako ya kila siku, angejifunza nini?

Je, angejifunza heshima?

Je, angejifunza upendo?

Je, angejifunza kusamehe?

Je, angejifunza kumtegemea Mungu?

Je, angejifunza kuwajibika?

Maswali haya hayataki kutuhukumu, bali yanatupa nafasi ya kujitathmini na kuboresha malezi yetu.

Kwa sababu mabadiliko ya familia huanza pale mzazi anapoanza kujitazama kwanza.

Hitimisho

Kipindi cha “MTOTO NI MALEZI” kinatukumbusha kwamba mtoto hajengwi kwa maneno pekee, bali kwa mfano wa maisha anaouona kila siku.

Mzazi mpendwa, mtoto wako anakusoma.

Anasoma maneno yako.

Anasoma matendo yako.

Anasoma namna unavyowatendea wengine.

Anasoma namna unavyomtegemea Mungu.

Kwa hiyo, kuwa mwangalifu na kitabu unachokiweka mbele yake.

Kwa sababu:

MZAZI NI KITABU CHA KWANZA CHA MTOTO

Ishi kile unachotaka mtoto wako awe.

Onyesha kile unachotaka mtoto wako ajifunze.

Jenga leo kile unachotamani kuona kesho.

 

Imeandaliwa na Sr. Anagladness Mrumah – Katibu wa Utoto Mtakatifu Taifa